Phishing herkennen — zo beschermt u uzelf tegen nep-berichten

U ontvangt een e-mail van "uw bank": er is een probleem met uw rekening en u moet direct inloggen. Het bericht ziet er echt uit, compleet met logo en kleuren. Toch klopt er iets niet. Dit is phishing — en u bent niet de enige die ermee te maken krijgt. In 2025 ontving driekwart van alle Nederlandse volwassenen minstens één phishing-bericht. Ook in Emmen en omliggende dorpen horen wij dit verhaal regelmatig.

Het goede nieuws: een phishing mail herkennen is te leren. In dit artikel leggen wij stap voor stap uit waar u op moet letten — bij e-mails, sms'jes én WhatsApp-berichten.

Wat is phishing precies?

Phishing is een vorm van oplichting waarbij criminelen zich voordoen als een betrouwbare organisatie. Ze sturen een bericht — per e-mail, sms of WhatsApp — en proberen u te verleiden om op een link te klikken. Het doel: uw persoonlijke gegevens, wachtwoorden of bankgegevens stelen.

De naam "phishing" komt van het Engelse "fishing" (vissen). Oplichters gooien als het ware een hengel uit en hopen dat u bijt.

Hoe kunt u een phishing mail herkennen?

Phishing mails herkennen wordt lastiger, want de berichten worden steeds beter. Moderne nep-mails bevatten geen spelfouten meer en zien er professioneel uit. Toch zijn er kenmerken waaraan u ze kunt herkennen:

1. Controleer het afzenderadres

Kijk niet alleen naar de naam van de afzender, maar naar het e-mailadres erachter. Een echte mail van uw bank komt van een adres als info@abnamro.nl — niet van info@abn-amr0-nl.com. Let op kleine afwijkingen: een nul in plaats van de letter O, een extra streepje of een vreemde toevoeging.

Tip: Op uw tablet of telefoon ziet u vaak alleen de naam. Tik op de naam van de afzender om het volledige e-mailadres te zien.

2. Er wordt haast gemaakt

"Uw rekening wordt binnen 24 uur geblokkeerd!" of "Betaal direct om extra kosten te voorkomen!" Oplichters willen dat u in paniek raakt en snel klikt, zonder na te denken. Echte organisaties geven u altijd de tijd.

3. De aanhef is onpersoonlijk

U wordt aangesproken met "Beste klant" of "Geachte heer/mevrouw" in plaats van met uw naam. Uw bank kent uw naam — oplichters vaak niet.

4. Er zit een verdachte link in

Beweeg met uw muis over de link (niet klikken!) en kijk linksonder in uw scherm welk webadres verschijnt. Op een tablet: houd uw vinger lang op de link zonder los te laten. Klopt het adres niet met de echte website? Dan is het foute boel.

5. Er wordt om gevoelige gegevens gevraagd

Uw bank, de Belastingdienst of DigiD vraagt u nooit via een link in een e-mail om uw wachtwoord, pincode of BSN-nummer in te vullen. Nooit.

Wat zijn de 3 meest voorkomende methodes van phishing?

Phishing is meer dan alleen nep-e-mails. Oplichters gebruiken verschillende kanalen:

E-mail phishing

De meest bekende vorm. U ontvangt een e-mail die lijkt te komen van uw bank, een webwinkel of een overheidsinstantie. In de e-mail staat een link naar een nagemaakte website waar u uw gegevens moet invullen.

Smishing (sms-phishing)

Bij smishing ontvangt u een sms of WhatsApp-bericht. Veelgebruikte trucs: een bericht van "PostNL" dat uw pakket niet bezorgd kon worden, of een melding van uw bank over verdachte activiteit. Het bericht bevat altijd een link.

Vishing (telefonische phishing)

Iemand belt u en doet zich voor als medewerker van uw bank of van "Microsoft". De beller vraagt u software te installeren of uw inloggegevens te delen. Soms vragen ze u mee te kijken op uw scherm. Dit is altijd nep — Microsoft en uw bank bellen u hier nooit voor.

Er bestaat ook spear phishing: een gerichte aanval waarbij de oplichter persoonlijke informatie over u gebruikt. Bijvoorbeeld uw naam, een recent pakket of een afspraak bij de huisarts. Dat maakt het extra overtuigend. Spear phishing herkennen is lastiger, maar ook hier geldt: wordt u gevraagd ergens in te loggen via een link? Doe het niet.

Wat zijn de 10 meest gebruikte phishingberichten?

Dit zijn de nep-berichten die wij in de praktijk het vaakst tegenkomen — herkenbaar voor veel mensen in Emmen en omgeving:

1. "Uw bankpas verloopt" — met een link om uw pas te "verlengen"
2. "Er is verdachte activiteit op uw rekening" — van zogenaamd uw bank
3. "Uw pakket kon niet worden bezorgd" — zogenaamd van PostNL of DHL
4. "U hebt recht op teruggave van de Belastingdienst" — met een link om het bedrag te "ontvangen"
5. "Uw DigiD verloopt binnenkort" — met een link om te "vernieuwen"
6. "Hoi mam/pap, dit is mijn nieuwe nummer" — WhatsApp-fraude waarbij iemand zich voordoet als uw kind
7. "Bevestig uw gegevens voor uw energieleverancier" — zogenaamd van Vattenfall of Eneco
8. "Uw Netflix-abonnement is verlopen" — met een link om betalingsgegevens bij te werken
9. "U hebt een boete van het CJIB" — met een link om direct te betalen
10. "Update uw wachtwoord voor uw e-mailaccount" — zogenaamd van Google of Microsoft

Let op: deze berichten bevatten tegenwoordig geen kromme zinnen meer. Door het gebruik van kunstmatige intelligentie zijn nep-mails foutloos geschreven in correct Nederlands.

5 tips om phishing te herkennen en te voorkomen

Tip 1: Klik nooit zomaar op een link

Ontvangt u een onverwacht bericht met een link? Klik er niet op. Ga zelf naar de website van de afzender door het adres in uw browser te typen, of open de app van uw bank.

Tip 2: Bel bij twijfel

Twijfelt u of een e-mail of sms echt is? Bel de organisatie via het telefoonnummer op hun officiële website — niet via het nummer in het bericht.

Tip 3: Geef nooit codes door

Uw pincode, wachtwoord of verificatiecode is persoonlijk. Deel deze nooit via e-mail, telefoon of WhatsApp. Geen enkele organisatie vraagt hier via een bericht om.

Tip 4: Houd uw apparaten bijgewerkt

Zorg dat uw computer, tablet en telefoon de nieuwste updates hebben. Updates bevatten beveiligingsverbeteringen die u beschermen tegen bekende trucs. Is uw computer traag na updates? Dat hoort er soms bij en gaat vanzelf over.

Tip 5: Meld verdachte berichten

Stuur verdachte e-mails door naar valse-email@fraudehelpdesk.nl. Verdachte sms'jes kunt u doorsturen naar 7726. Zo helpt u mee om anderen te beschermen.

Wat doet u als u toch hebt geklikt?

Het kan iedereen overkomen. Hebt u per ongeluk op een phishing-link geklikt of uw gegevens ingevuld? Blijf rustig en doe het volgende:

1. Sluit de pagina en klik nergens meer op.
2. Wijzig direct uw wachtwoord van het account dat het betreft.
3. Bel uw bank als u bankgegevens hebt ingevuld. Uw bank kan uw rekening tijdelijk beveiligen.
4. Doe aangifte bij de politie via politie.nl.
5. Laat uw apparaat controleren op schadelijke software.

Komt u er niet uit, of wilt u zeker weten dat uw computer veilig is? Wij komen bij u thuis in Emmen of omgeving om alles na te lopen. Lees meer over onze computerhulp aan huis in Drenthe.

Hulp nodig bij het herkennen van phishing?

U hoeft dit niet alleen uit te zoeken. Veel van onze klanten in Emmen, Klazienaveen en Nieuw-Amsterdam vragen ons om hun e-mail samen door te nemen of hun computer te controleren na een verdacht bericht. Dat doen wij graag — rustig, bij u aan de keukentafel.

Heeft uw vader of moeder hulp nodig bij het veilig gebruiken van e-mail en internet? Kijk dan ook bij IT-hulp regelen voor uw ouders. Meer lezen over veilig online bankieren? Daar hebben wij ook een praktisch artikel over geschreven.

Liever direct hulp? Neem contact met ons op. Wij zijn er voor u.